تكنسین های داروخانه و فروش داروهای بدون نسخه

در یك مطالعه بررسی شد

به گزارش مین فود بررسی های یك مطالعه در مورد دانش تكنسین های دارویی نشان داد كه هرچه سابقه افراد بعنوان تكنسین دارویی كمتر است، ادعای اطلاعات بیشتری در مورد داروهای بدون نسخه دارند و هر چه مدرك دانشگاهی پایین تر بود، شخص ادعای بالاتر بودن اطلاعات خود در مورد این داروها را داشت. برای همین ایجاد ساختار آموزشی متمركز برای آموزش تكنسین های دارویی ضروری می باشد.

به گزارش مین فود به نقل از ایسنا، دستیار داروخانه یا تکنسین دارویی یکی از عرضه دهندگان خدمات درمانی است که در داروخانه و تحت نظارت مستقیم یک دکتر داروساز فعالیت می کند. از آن جا که اشتغال فرد یا افرادی بعنوان تکنسین دارویی در تمام داروخانه های دنیا معمول است، این افرد به صورت معمول تحصیلات دوره تکنسین دارویی یا سایر موارد مشابه را می گذرانند.
فروش برخی اقلام داروخانه مثل داروهای بدون نسخه، امکان دارد به صورت مستقیم توسط تکنسین دارویی و بدون نظارت و حضور مسئول فنی اتفاق بیفتد. بنابراین لزوم دارد افراد مذکور هم از سطح دانش و آگاهی کافی در مورد داروها برخوردار باشند.
داروهای بدون نسخه در سبد دارویی بیماران سهم بالایی دارند. بنابراین مصرف نابه جای آنها امکان دارد بر سلامتی افراد جامعه تأثیر بگذارد. برای پیشگیری از بروز خطاهای دارویی بررسی دانش، نگرش و عملکرد تکنسین های دارویی اهمیت زیادی دارد.
به همین خاطر پژوهشگران انجمن پرستاری ایران و دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی؛ در مطالعه ای فعالیت تکنسین های دارویی را مورد بررسی قرار دادند. علیرضا رستمی، سجاد اسماعیلی و اصغر فتائی؛ پژوهشگرانی بودند که در انجام این مطالعه همکاری داشتند.
برای انجام این پژوهش ۹۲ نفر از تکنسین های دارویی شهر تهران از راه پرسش نامه ارزیابی شدند و از آنها سوالاتی در مورد میزان اطلاعات دارویی، تحصیلات، مدرک تحصیلی و... پرسیده شد.
بررسی ها نشان داد که سن تکنسین های دارویی شرکت کننده در این پژوهش، حدود ۱۷ تا ۵۴ سال است و میانگین سنی آنها حدود ۲۸ سال است. این افراد بین صفر تا ۲۰ سال سابقه کار داشتند و میانگین سابقه کار آنها حدود سه سال بود.
بعد از بررسی پرسش نامه ها مشخص شد که هر چه افراد سابقه کار کمتری داشته باشند، مدرک و دوره تکنسین دارویی را در کار و زندگی خود مفیدتر و موثرتر می دانستند.
بین سابقه کار بعنوان تکنسین دارویی و تحصیلات دانشگاهی، رابطه معکوس وجود داشت. یعنی؛ هر چه میزان تحصیلات دانشگاهی افراد بیشتر بود، سابقه کارشان در داروخانه کم تر بود. همینطور بررسی ها نشان داد هر چه سابقه کار افراد کم تر باشد، نیاز بیشتری به گذراندن دوره های تکمیلی تکنسین دارویی احساس می کردند.
هرچه سابقه شخص بعنوان تکنسین دارویی کمتر بود، بیان می کردند که اطلاعات بیشتری در مورد داروهای بدون نسخه دارند. همینطور سطح تحصیلات هم با ادعای اطلاعات بالا و کافی در مورد داروی بدون نسخه مرتبط بود. به صورتی که هر چه مدرک دانشگاهی پایین تر بود، شخص ادعای بالاتر بودن اطلاعات خود در مورد این داروها را داشت.
بررسی ها نشان داد حدود نیمی از شرکت کنندگان در این مطالعه بیان نمودند که اطلاعات بالا و کافی در مورد داروهای بدون نسخه دارند ولی نزدیک به ۷۰ درصد این افراد نتوانستند به درستی تشخیص دهند که داروی ایبوپروفن ۴۰۰ میلی گرمی جزء داروهای بدون نسخه نیست.
حدود ۵۶ درصد از این افراد با فروش داروهای بدون نسخه تحت نظر دکتر داروساز مخالف بودند و ۶۰ درصد از آنها اعلام نمودند اعتماد به نفس کافی برای تجویز داروهای بدون نسخه را دارند.
به قول پژوهشگران این مطالعه؛ با عنایت به این که عمده افرادی که فاقد آگاهی لازم در مورد داروهای بدون نسخه بودند، اعتماد به نفس کافی برای فروش داروهای بدون نسخه و بدون هماهنگی با داروساز را داشتند، می توان نتیجه گرفت احتمال وقوع خطای دارویی در اثر فروش داروی اشتباه بالا است.
هر چه تکنسین دارویی سابقه یا مدرک تحصیلی بالاتری داشته باشد، به اهمیت عمق دانش و خطرات احتمالی مصرف نابه جای داروها آگاه تر است، عملکرد بهتری دارد و بیشتر بیماران را به داروساز مسئول فنی ارجاع می دهد.
پژوهشگران این مطالعه با عنایت به این نتایج می گویند: به منظور کاهش خطاهای دارویی ناشی از اشتباهات تکنسین های دارویی و افزایش سطح سلامت جامعه، ایجاد ساختار آموزشی مدون و متمرکز برای آموزش و سنجش دانش، نگرش و عمکرد تکنسین های دارویی ضروری به نظر می آید.
یافته های این تحقیق به صورت مقاله علمی پژوهشی با عنوان «بررسی دانش، نگرش و عملکرد تکنسین های دارویی در مورد داروهای بدون نسخه» در نشریه پژوهش پرستاری؛ انتشار یافته است.